GreekEnglish (United Kingdom)
  • Narrow screen resolution
  • Wide screen resolution
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
Παιδική-Εφηβική Κατάθλιψη
There are no translations available.

Πρόκειται για διαταραχή της διάθεσης ( διαρκής και παρατεταμένη κακή ή ανύπαρκτη διάθεση) και του συναισθήματος παρόμοια με την κατάθλιψη στους ενήλικες, που όμως εκδηλώνεται με διαφορετικό τρόπο στα παιδιά.


Εκδηλώνεται μέσω σωματικών συμπτωμάτων (κοιλιακά άλγη, κεφαλαλγίες, ανορεξία, αϋπνία) και αλλαγών στις συνήθειες και στη συμπεριφορά. Δεν δηλώνεται ρητά από το παιδί. Δεν πρόκειται για απλή θλίψη ή κακοκεφιά που βιώνουν όλοι, ιδίως οι έφηβοι αλλά συνιστά εμπόδιοΔεν πρόκειται για χαρακτηριστικά γνωρίσματα  της εφηβείας, αλλά για πάθηση. Δεν πρόκειται για αδυναμία χαρακτήρα. Συνιστά εμπόδιο στη λειτουργία του ατόμου και αν δεν θεραπευτεί μπορεί να απειλήσει την ίδια τη ζωή του. στην καθημερινότητά του.

  • Η συχνότητα της κατάθλιψης στα παιδιά κυμαίνεται ανάλογα με τις μελέτες από 0,4-2,5% για παιδιά κάτω τον 12 ετών.
  • Το ποσοστό ανέρχεται σε 10-13% κατά την εφηβεία, ενώ 5% των εφήβων παρουσιάζει σοβαρή κατάθλιψη (Angold et al. 1998). Στην όψιμη εφηβεία η συχνότητα κυμαίνεται από 10% έως 20% .
  • Το 0.6-1.7% των παιδιών και 1.6-8% των εφήβων πάσχουν από Δυσθυμία.
  • Ένα στα 33 παιδιά και ένας στους οκτώ εφήβους έχουν κατάθλιψη (U.S. Center for Mental Health Services [CMHS], 1996
  • Στην Ελλάδα διαπιστώθηκαν ιδιαίτερα αυξημένα ποσοστά κατάθλιψης (20,3%).
  • Η αυτοκτονία είναι η τρίτη βασική αιτία θανάτου στις ηλικίες 15-24 ετών
  • Η αυτοκτονία είναι η έκτη βασική αιτία θανάτου στις ηλικίες 5-15 ετών
  • Τα 2/3 των παιδιών με ψυχολογικά προβλήματα δεν παίρνουν ψυχολογική βοήθεια


Χαρακτηριστικά βρεφικής κατάθλιψης

  • Συναισθηματική ατονία: Το βρέφος κλαίει, αρνείται να λάβει τροφή, διαταράσσεται ο ύπνος του, δεν έχει διάθεση να κοιτάει, να ακούει, να μυρίζει, να κινείται, να γνωρίζει, να λειτουργεί, να προοδεύει.
  • Μειωμένες κινητικές πρωτοβουλίες: φτωχή μιμική, μονοτονία, τάση για επανάληψη των ίδιων δραστηριοτήτων (απομονώνονται και κουνιούνται μπρος πίσω (rocking) με ενδείξεις ελαφράς νοητικής καθυστέρησης).
  • Φτωχή αλληλεπίδραση με τη μητέρα:μείωση των πρωτοβουλιών και των απαντήσεων στις προτροπές, αποτυχία επικοινωνίας.


Χαρακτηριστικά παιδικής κατάθλιψης

Στα παιδιά δεν εκφράζεται λεκτικά αλλά ως ακεφιά, άγχος, φόβοι,

εύκολα κλάματα, μείωση των ενδιαφερόντων

  • Οποιαδήποτε καθημερινή δραστηριότητα φαίνεται να το κουράζει
  • δυσκολία συγκέντρωσης, προσοχής, μνήμης
  • δυσκολία- αδιαφορία στη λήψη απόφασης για θέματα που το αφορούν (π.χ. παιχνίδι, ντύσιμο, βόλτα, σχολική τσάντα)
  • αδυναμία να αντέξουν ακόμα και μικρές ματαιώσεις
  • λύπη, θλίψη, απελπισία το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας
  • είναι ανήσυχο, ανυπόμονο, νευριάζει εύκολα, επιτίθεται
  • αισθάνεται ανάξιο, κατηγορεί τον εαυτό του, μοιάζει να μισεί τον εαυτό του
  • δεν ευχαριστιέται καθημερινές χαρές, π.χ. παιχνίδι, βόλτα, δώρα
  • δε θέλει να πάει σχολείο
  • δε συμμετέχει σε εξωσχολικές δραστηριότητες που είχε πριν
  • κλείνεται στον εαυτό του και προτιμά να μένει μόνοσυνεχή σωματικά παράπονα: Κοιλιακά άλγη, πονοκέφαλοι, ενούρηση


Χαρακτηριστικά εφηβικής κατάθλιψης
Στην πλειοψηφία τους οι έφηβοι, παρά τα χαρακτηριστικά και τις δυσκολίες της εφηβείας, δείχνουν γενικά να είναι ευτυχισμένοι και σίγουροι. Δεν παρατηρείται το ίδιο όταν υποφέρουν από καταθλιπτικά συναισθήματα.

πρέπει να υπάρχουν πάνω από 2 εβδομάδες:

  • Ξαφνικά κακή απόδοση στο σχολείο.
  • Απόσυρση από φίλους και δραστηριότητες που προξενούσαν ευχαρίστηση
  • Επίμονη λύπη και απελπισία.
  • Έλλειψη ενθουσιασμού, ενέργειας, κινήτρων. Δείχνει να βαριέται συνεχώς, αντιδρά παθητικά σαν να τα βλέπει όλα μάταια
  • Αλλαγή στην προσωπικότητα, με αυξημένο θυμό, εκνευρισμό και κακοκεφιά, ανησυχία και οργή.
  • Υπερβολική αντίδραση στην κριτική.
  • Αίσθηση ανικανότητας, αναξιότητας
  • Χαμηλή αυτοπεποίθηση ή ενοχές.
  • Αναποφασιστικότητα, δυσκολίες προσοχής, συγκέντρωσης, μνήμης.
  • Συχνά και για πολλή ώρα κλαίει ή βουρκώνει με το παραμικρό και συχνότερα απ’ ότι παλαιότερα


  • Κλείνεται στον εαυτό του, παρουσιάζει δυσκολίες στην επικοινωνία επειδή ''δεν τον καταλαβαίνουν'' ή ''δεν τον ενδιαφέρουν πια''
  • Αλλαγές στις συνήθειες του ύπνου και του φαγητού.
  • Συχνές σωματικές ενοχλήσεις (πονοκέφαλοι, κοιλόπονος)
  • Προβλήματα με τα άτομα που έχουν εξουσία. Παραβάσεις, συγκρούσεις
  • Σκέψεις ή πράξεις που σχετίζονται με αυτοκτονία. κάνει δυσάρεστες σκέψεις και λέει ότι δεν τον ενδιαφέρει να ζήσει.
  • Χρήση ναρκωτικών ουσιών, αλκοόλ


Σημάδια-εικόνα για γονείς

  1. Περιορίζει τις δραστηριότητες που συνήθως του προσέφεραν ευχαρίστηση και χαρά
  2. Απομακρύνεται αισθητά από τους φίλους και τις παρέες
  3. Παραπονείται για κούραση, αλλά κυρίως δείχνει μια αδιαφορία και βαρεμάρα, πλήξη και αδιαφορία
  4. Η χαμηλή αυτοεκτίμηση οδηγεί συνεχώς σε κρίσεις και σχόλια για τον εαυτό του, του τύπου ‘είμαι ηλίθιος, χαζός, βλάκας, αντιπαθητικός’.
  5. Γκρινιάζει συνεχώς, όλα του φταίνε, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα στις διαπροσωπικές του σχέσεις, στην οικογένεια, στο σχολείο.
  6. Είναι συχνή και σημαντική η μείωση των σχολικών επιδόσεων
  7. Τα συμπτώματα επιθετικότητας είναι πιο συχνά στα αγόρια, ενώ στα κορίτσια συμπτώματα διαταραχής της σεξουαλικής συμπεριφοράς.


Τρόποι πρόληψης:

Καλή επικοινωνία, δυνατότητες έκφρασης, ενίσχυση αυτοπεποίθησης, προετοιμασία για απορρίψεις-αποτυχίες- δυσκολίες-αδικίες, ενίσχυση ωριμότητας και ανεξαρτησίας- αυτονομίας

¯  Αφήστε το παιδί να εκφράσει το πως νιώθει, ποια είναι η άποψή του για τον εαυτό του αλλά και τους φίλους του

¯  Εξηγήστε του ότι κανένας δεν μπορεί να αποδίδει άριστα σε όλους τους τομείς και ότι ειδικά στην εφηβεία όλες και όλοι νιώθουν κάποιες φορές ανεπαρκείς σε πολλές δραστηριότητες.

¯  Προσανατολίστε τον έφηβο με διακριτικό τρόπο σε τομείς στους οποίους έχει καλές επιδόσεις ώστε να αυξηθεί η αυτοεκτίμηση του.

¯  Μάθετε το παιδί σας από μικρό να αναγνωρίζει τα συναισθήματα του αλλά και των άλλων. Έχει σημασία να ξέρει τι το εκνευρίζει και να βρίσκει τρόπους να το χειρίζεται. Ακόμα κι αν δεν μπορεί να το χειριστεί, πρέπει πάντως να το αναγνωρίζει.


Να θυμάστε:

Σε αυτές τις ηλικίες η κατάθλιψη εκδηλώνεται μέσω:

  1. ΑΛΛΑΓΩΝ στη ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ και στο ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ
  2. Είναι ΘΕΡΑΠΕΥΣΙΜΗ πάθηση
  3. Χρειάζεται έγκαιρη διάγνωση ΚΑΙ αντιμετώπιση της παιδικής και εφηβικής κατάθλιψης
  4. Τα φάρμακα δεν προκαλούν εξάρτηση
  5. Τα φάρμακα λαμβάνονται με οδηγίες ιατρού

αρθρογραφία: Πέτσιου Σπυριδούλα (ψυχολόγος)

 

Τελευταία Νέα