GreekEnglish (United Kingdom)
  • Narrow screen resolution
  • Wide screen resolution
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
Διαταραχή Πανικού
  • δεν οφείλεται σε αδυναμία του χαρακτήρα!
  • ούτε σε έλλειψη θέλησης!
  • δεν είναι κατά φαντασία ασθένεια!

Όλοι αισθάνονται αγωνία, ανησυχία, άγχος, φόβο αντιμέτωποι με δυσκολίες και προβλήματα που προκύπτουν καθημερινά. Συνήθως το άγχος είναι ήπιο και εισβάλλει σταδιακά χωρίς να φτάνει σε μεγάλες εντάσεις. Εξάλλου λειτουργεί και ως σήμα κινδύνου («καμπανάκι προειδοποίησης για δράση ή φυγή») μπροστά σε ενδεχόμενη απειλή, ώστε να λαμβάνουμε μέτρα προστασίας, μας κινητοποιεί να δράσουμε άμεσα, να χειριστούμε το εκάστοτε πρόβλημα.

Αποκτά αρνητικό χαρακτήρα όταν το βιώνουμε σε τόσο έντονο βαθμό που πλέον αποτελεί εμπόδιο καθώς μας δυσκολεύει να σκεφτούμε καθαρά, να λάβουμε μια απόφαση, να εργαστούμε, να λειτουργήσουμε σε καθημερινό επίπεδο.

Όταν το άτομο βιώνει ξαφνικά επεισόδια («επιθέσεις») έντονου φόβου ή άγχους, τα οποία αυξάνονται πολύ γρήγορα και συνοδεύονται από ποικίλα σωματικά (ζάλη, ταχυκαρδία, ιδρώτας, τρόμος) και ψυχολογικά συμπτώματα (δυσκολία επαφής με την πραγματικότητα, φόβος απώλειας του  ελέγχου, συναίσθημα επερχόμενου θανάτου), χωρίς προφανή λόγο ή στα πλαίσια συγκεκριμένων καταστάσεων (π.χ. σε τούνελ, συγκεντρώσεις), τότε πρόκειται για  « Κρίση  Πανικού».

Όταν το άτομο εκδηλώνει συχνές κρίσεις, ανησυχεί επίμονα μήπως εμφανίσει ξανά νέο επεισόδιο και  τροποποιεί ή αλλάζει σημαντικά η συμπεριφορά του (π.χ. παραίτηση από τη δουλειά, διακοπή δραστηριοτήτων), τότε πιθανόν να πρόκειται για Διαταραχή Πανικού.

Διαταραχή πανικού μπορεί να παρουσιάζει περίπου το 1,5% του πληθυσμού. Εκδηλώνεται συνήθως στην εφηβεία και τα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής, αλλά και οι μεγαλύτεροι σε  ηλικία και τα παιδιά μπορούν να  την εμφανίσουν.  Στις γυναίκες εμφανίζεται  δύο φορές πιο συχνά  απ’ ότι στους άνδρες.

Σε κάθε περίπτωση ψυχικής νόσου βασική προϋπόθεση είναι ο αποκλεισμός οργανικής αιτιολογίας.

Ένα άτομο σε μία κρίση πανικού παρουσιάζει τα εξής συμπτώματα:

  • επιτάχυνση του καρδιακού ρυθμού («η καρδιά πάει να σπάσει»)
  • ιδρώτας
  • πόνο στο στήθος
  • αίσθημα δυσκολίας αναπνοής ή ασφυξίας
  • αίσθημα ζάλης, αστάθειας ή λιποθυμίας
  • «σφίξιμο» στο στομάχι
  • τρέμουλο
  • ρίγη ή ξαφνικά αισθήματα ζέστης
  • Αίσθημα βάρους - πλακώματος στο στήθος
  • Μούδιασμα και μυρμηκιάσεις σε όλο το σώμα, κράμπες
  • Κακή επαφή με το περιβάλλον
  • Δυσκολία συγκέντρωσης και προσοχής
  • φόβο ότι θα:
    • χάσει τον έλεγχο ή θα τρελαθεί
    • πεθάνει
    • αρρωστήσει (π.χ. έμφραγμα, εγκεφαλικό)
    • γίνει ρεζίλι, ταπεινωθεί

Συχνά οι άνθρωποι που έχουν βιώσει επεισόδιο πανικού αναζητούν βοήθεια  ως έκτακτα περιστατικά σε κέντρα υγείας ή στο νοσοκομείο, διότι αισθάνονται ότι πάσχουν από κάποια φοβερή, απειλητική για τη ζωή ασθένεια ή ότι "τρελαίνονται, χάνουν τα λογικά τους."  Αυτή η αίσθηση προκαλείται λόγω του ξαφνικού και απρόβλεπτου χαρακτήρα της που τρομάζει, των έντονων και δυσάρεστων συμπτωμάτων και των κοινών συμπτωμάτων της κρίσεως πανικού με άλλες οργανικές παθήσεις.

Τα σωματικά συμπτώματα είναι πολύ έντονα με αποτέλεσμα το άτομο να πιστεύει ότι δεν μπορεί να τα ελέγξει - να τα αντιμετωπίσει, νιώθει εξαντλημένο και εξουθενωμένο, αισθάνεται ότι οι άλλοι δεν το καταλαβαίνουν (θυμό, θλίψη, απογοήτευση, στενοχώρια, χαμηλή αυτοεκτίμηση, ενοχές, αγωνία) και ανησυχεί μήπως εμφανιστεί ξανά μία κρίση πανικού (άγχος αναμονής).

Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος όπου κάποιο σωματικό σύμπτωμα (π.χ. ιδρώτας, ταχυκαρδία) ερμηνεύεται ως απειλή,  αυξάνεται το άγχος και ο φόβος του ατόμου τα οποία με την σειρά τους αυξάνουν τα σωματικά συμπτώματα (η καρδιά χτυπά πιο δυνατά, αυξάνεται ο ρυθμός της αναπνοής….) με αποτέλεσμα να γίνονται πιο απειλητικές οι σκέψεις που κάνει το άτομο (θα πεθάνω, τρελαίνομαι).  Σκέψεις και φόβοι που ΔΕΝ πραγματοποιούνται, αλλά εκείνη τη στιγμή φαίνονται αρκετά πιθανές στον άνθρωπο  που υφίσταται ένα επεισόδιο πανικού.

Το άτομο προσπαθεί πλέον να προφυλάξει τον εαυτό του από την πιθανότητα εμφάνισης  μιας «επίθεσης πανικού» υιοθετώντας κάποιες συμπεριφορές αναζήτησης ασφάλειας και αποφυγής καταστάσεων (παρουσία ατόμου εμπιστοσύνης, χρήση συγκεκριμένων δρόμων, περιορισμό κοινωνικών επαφών). Συχνά περιορίζονται σε μια "ζώνη ασφαλείας" που μπορεί να περιλαμβάνει μόνο το σπίτι τους ή την άμεση γειτονιά.  Οποιαδήποτε μετακίνηση πέρα από τη «ζώνη» δημιουργεί  έντονο άγχος. Πρόκειται για  αγοραφοβία (φόβος για καταστάσεις όπου η διαφυγή είναι δύσκολη)

Π.χ. κάποιος που είχε ένα επεισόδιο πανικού οδηγώντας ,μπορεί να είναι τόσο φοβισμένος ώστε να φοβάται  να οδηγήσει ακόμη και σε πολύ κοντινές του αποστάσεις.

Επίσης, ο ύπνος μπορεί να διαταραχθεί λόγω επεισοδίων πανικού που εμφανίζονται τη νύχτα, αναγκάζοντας το άτομο να ξυπνά σε μια κατάσταση  τρόμου.  Η εμπειρία είναι τόσο δυσάρεστη που μερικοί άνθρωποι φοβούνται να πάνε για ύπνο και υποφέρουν από εξάντληση.

Η Διαταραχή Πανικού μπορεί να αντιμετωπιστεί με επιτυχία και οι πάσχοντες μπορούν να συνεχίσουν να ζουν μια πλήρη και ικανοποιητική ζωή. Επιπλέον ακόμη κι αν εκδηλώσουν μια περιστασιακή κρίση πανικού, θα είναι πιο επιδέξιοι και ικανοί να το αντιμετωπίσουν.

Οι θεραπείες αποσκοπούν στην εξάλειψη των συμπτωμάτων και στη βοήθεια του ατόμου να αναγνωρίσει και να χειριστεί σκέψεις και συμπεριφορές που προκαλούν και ενισχύουν αισθήματα φόβου, άγχους και ανησυχίας.

αρθρογραφία: Πέτσιου Σπυριδούλα (ψυχολόγος)

 

 

 

Τελευταία Νέα